Can xương là gì?

Can xương là gì?

Can xương là một giai đoạn trong quá trình liền xương sau khi xương bị gãy. Để biết cụ thể can xương là gì và quá trình này diễn ra như thế nào, trước tiên chúng ta cùng tìm hiểu về 5 giai đoạn của liền xương.

Can xương là gì

Các giai đoạn liền xương sau gãy

Để xương có thể lành lại sau chấn thương gãy xương, cần phải có ít nhất hai bộ phận (hoặc nhiều hơn) được giữ càng cố định càng tốt. Chuyển động dùng lực sẽ cản trở quá trình chữa lành. Kể cả trước khi các bác sĩ phẫu thuật cấy ghim và đinh (v.v!) vào xương bệnh nhân, cơ chế chữa lành của cơ thể cũng sẽ tự tìm cách ổn định vết gãy bằng cách tạo ra một nẹp xương xung quanh vết gãy, được gọi là mô sẹo.

Giai đoạn tụ máu (hình thành khối máu tụ) – trong hầu hết các trường hợp, các lực làm gãy xương chắc chắn cũng sẽ phá vỡ các mạch máu và dẫn đến vết gãy xương bị bao quanh bởi khối máu tụ.

Giai đoạn hình thành mô xương – trong vài giờ sau khi gãy xương, khối máu tụ sẽ bắt đầu được tái hấp thu và đồng thời thay vào đó là tình trạng viêm mô. Cùng với thời gian, tình trạng viêm cấp tính này phát triển thành bệnh mạn tính, gồm có nguyên bào sợi ( tế bào sinh học tổng hợp các cấu trúc nền của da và collagen, đóng một vai trò quan trọng trong việc chữa lành vết thương) cùng với hình thành các tiểu mạch mới. Thêm vào đó là sự sản sinh các tế bào dưới màng ngoài tim và tủy.

Giai đoạn hình thành sẹo xương (can liên kết) – mạng lưới tế bào liên kết sẽ hình thành nên nguyên bào xương (tạo thành xương mới) và nguyên bào xương tái hấp thu xương cũ. Các mô tế bào hình thành với các hốc xương mới tái tạo, được gọi là sẹo xương.

Giai đoạn liền xương (can nguyên phát) – xương được nối liền nhanh chóng trong mô sẹo được gọi là xương dệt hay can xương liên kết, nhưng trong giai đoạn củng cố, xương sẽ dần được thay thế bằng xương phiến hay can xương non chắc chắn hơn. Quá trình này có thể phải mất đến vài tháng.

Giai đoạn lành xương – ống tủy, màng xương được thành lập tạo thành can xương vĩnh viễn, xương được chữa lành chủ yếu là nhờ vào các lực cố định tác động lên xương khi nẹp, và các mảnh xương xung quanh vết gãy được tái tạo.

Các giai đoạn liền xương
Các giai đoạn liền xương

Toàn bộ quá trình này mất trung bình 6-8 tuần đối với gãy xương chi trên và 12-16 tuần đối với gãy xương chi dưới, tuy nhiên đây chỉ là các liệu tham khảo. Tùy vào từng trường hợp cụ thể có thể có những sai số khác nhau. Yếu tố lớn nhất quyết định thời gian lành bệnh là tuổi tác – trẻ em có khả năng chữa lành nhanh hơn nhiều (và tốt hơn nhiều) so với người lớn.

Biến chứng có thể xảy ra khi chữa gãy xương

– Can lệch xương: nắn chỉnh sai lệch, không đúng trục xương dẫn đến biến chứng can xương lệch ảnh hưởng đến người bệnh hồi phục hoàn toàn

– Chậm liền: Sau 1 khoảng thời gian đủ để liền xương theo quy định khoảng 3 tháng mà xương vẫn chưa liền, vẫn còn cảm giác đau ở chỗ gãy. Trường hợp này có thể do nguyên nhân không giữ được bất động như yêu cầu ở xương bị gãy và biến chứng cũng thường gặp ở người già.

– Khớp giả: Xương không liền lại được sau thời gian quy định. Mặc dù người bệnh không đau nhưng khớp xương lủng lẳng do các nguyên nhâ: mất xương quá nhiều, 2 đầu xương cách xa không thể nối lại, hoặc có mô mềm phát triển xem vào giẵ 2 đầu xương.

– Teo, yếu cơ, co rút xương, dẫn đến hạn chế họat động của khớp và loãng xương. Trường hợp này có thể là hệ quả của việc lâu không vận động, bất động quá lâu, hoặc không tập luyện sau chấn thương.

 

Can xương là gì?
5 (100%) 2 vote[s]

Viết một bình luận